Uskrzydlona nową perspektywą odkrytą przez jezyk niemiecki (o tym później) wracam do Mandelsztama.

Zapisałam rozmiar mandelsztamowskiego Бессонница. Гомер. Тугие паруса. zgodnie z jego naturalną melodią - tak jak się najlepiej czyta (^ - sylaba "krótka", _ - sylaba "długa", / - cezura, k - kataleksa, literami zaznaczam powtarzalne układy). 

Бессонница. Гомер. Тугие паруса.                                   ^ _ ^ ^ ^ _ / ^ _ ^ ^ ^ _          Ak         
Я список кораблей прочел до середины:                        ^ _ ^ ^ ^ _ / ^ _ ^ ^ ^ _ ^       A
Сей длинный выводок, сей поезд журавлиный,            ^ ^ ^ _ ^ ^ ^ _ ^ ^ ^ _ ^         B
Что над Элладою когда-то поднялся.                              ^ ^ ^ _ ^ ^ ^ _ ^ ^ ^ _            Bk

Как журавлиный клин в чужие рубежи, —                    ^ ^ ^ _ ^ _/  ^ _ ^ ^ ^ _           Ck
На головах царей божественная пена, —                       ^ ^ ^ _ ^ _ / ^ _ ^ ^ ^ _ ^        C
Куда плывете вы? Когда бы не Елена,                           ^ ^ ^ _ ^ _ / ^ _ ^ ^ ^ _  ^       C
Что Троя вам одна, ахейские мужи?                               ^ _ ^ ^ ^ _ / ^ _ ^ ^ ^ _           Ak

И море, и Гомер — все движется любовью.                  ^ _ ^ ^ ^ _ / ^ _ ^ ^ ^ _ ^        A
Кого же слушать мне? И вот Гомер молчит,                  ^ _ ^ _ ^ _ / ^ _ ^ _ ^ _           D
И море черное, витийствуя, шумит                                 ^ ^ ^ _ ^ ^ ^ _ ^ ^ ^ _             Bk
И с тяжким грохотом подходит к изголовью.                ^ ^ ^ _ ^ ^ ^ _ ^ ^ ^ _ ^           B

Uznaje się, ze ten wiersz jest napisany sześciostopowym jambem. Jednak w wymowie - jak wynika z powyższego zapisu - ten rozmiar w czystej postaci pojawia się tylko raz (w drugim wersie ostatniej strofy), natomiast w pozostałych wersach wyraźnie słychać peony czwarte (Brodski też lubił używać peonów w wierszach o morzu). 

Można to zapisać w jeszcze inny sposób (P - peon, J - jamb, + - dodatkowa sylaba "krótka"):

JP/JP+
JP/JP
PPP+
PPP

PJ/JP
PJ/JP+ 
PJ/JP+
JP/JP

JP/JP
JJJ/JJJ
PPP
PPP+

Żadnych wniosków, ale jest w tym coś niejęzykowo pięknego, jak taniec czy układ gałęzi drzew. 

Ciekawe, że peony pojawiają się w wersach najbardziej akustycznych, opisujących dźwięki (krzyk żurawi w pierwszej strofie i szum morza w ostatniej), a "czyste" jamby odpowiadają chwili ciszy: Кого же слушать мне? И вот Гомер молчит.

Dining like a pauper

Wszystkich poetów, których lubię, łączy to, że są skaldami, łączą wyrafinowanie formalne z pięknymi kenningami. Ale zauważyłam, że moje osobiste sposoby rowiązywania tych kenningów i cieszenia się nimi są dla każdego poety inne.

Najlepiej to obrazuje powiedzenie breakfast like a king, lunch like a prince, dine like a pauper - w często powtarzanym w moim domu rodzinnym wariancie: завтрак съешь сам, обед раздели с другом, ужин отдай врагу (śniadanie zjedz sam, obiadem podziel się z przyjacielem, kolację oddaj wrogowi). 

Auden to niewątpliwie śniadanie: jego kenningami chcę cieszyć się w samotności i  nie dzielić się z nikim, jak kwiatem kaktusa. MacNeice jest zdecydowanie lunchem, którym lubię się delektować w wąskim gronie. No a Mandelsztam jest uroczystą kolacją, jego kenningi proszą się o wspólnotę, tłum i publiczność, żądają rozgłosu i światowości i są wnoszone jak kolejne dania, tylo na spróbowanie, żeby zyskać uznanie smakoszy. Jest jeszcze Brodski, który doskonale mieści się w nieujętej w przysłowiu kategorii five o'clock (niby pijemy herbatkę, ale ile przy tym zjemy...)

Więc będzie o Mandelsztamie.

Osip Mandelsztam, На бледно-голубой эмали... / Na emalii blado-niebieskiej...

Izaak Lewitan, Wczesna wiosna

На бледно-голубой эмали,

Какая мыслима в апреле

Березы ветви поднимали  

И незаметно вечерели.

Узор отточенный и мелкий,

Застыла тоненькая сетка,

Как на фарфоровой тарелке

Рисунок, вычерченный метко, —

Когда его художник милый

Выводит на стеклянной тверди,

В сознании минутной силы,

В забвении печальной смерти.

*** 

Na emalii blado-niebieskiej,

Co w kwietniu jest do pomyślenia

Wznosiły brzozy swe gałęzie,

Zmierzchając niezauważenie.

Wzór drobny, wycyzelowany

Zastyga siatka delikatna,

Jak na talerzu z porcelany

Rysunek nakreślony trafnie,

Gdy go odtwarza malarz miły

Wiernie na szklanym firmamencie,

Świadomy momentalnej siły,

Niepomny nieszczęśliwej śmierci. 

Georgia O'Keeffe, It was blue and green, 1960

Osip Mandelsztam, Ludzkie zboże

Wiele, wiele jest ziaren w worku, jakkolwiek by ich nie przetrząsać, jakkolwiek by nie
przesypywać, wciąż to samo. Żadna liczba Rosjan, Francuzów, Anglików sama w
sobie nie tworzy narodu, to wciąż te same ziarna w worku, to samo zboże
ludzkie, niezmielone, czystailość. Ta czysta ilość, to ludzkie zboże pragnie
być zmielone, zamienione w mąkę, upieczone w chleb. Stan ziarna w bochnach
chleba odpowiada stanowi indywiduum w tym zupełnie nowym i niemechanicznym
połączeniu, które nazywa się narodem. I oto nadchodzi taka epoka, kiedy chleba
się nie piecze, kiedy spichlerze są pełne ludzkiego zboża, lecz nie ma
przemiału, młynarz zniedołężniał i zmęczył się, a szerokie błoniaste skrzydła młynów
bezbronnie czekają na pracę.

Duchowy piec historii, niegdyś tak szeroki i pojemny, gorący i gospodarny piekarnik, z
którego wyszło wiele rumianych chlebów, zastrajkował. Ludzkie zboże wszędzie
szumi i faluje, lecz nie pragnie stać się chlebem, choć do tego przymuszają go
prostaccy posiadacze, właściciele sąsieków i spichlerzy, którzy uważają się za
jego gospodarzy. 

Era mesjanizmu ostatecznie i bezpowrotnie skończyła się dla europejskich narodów.
Wszelki mesjanizm głosi w przybliżeniu następujące: tylko myśmy chlebem, a
wyście byle ziarno, niegodne przemiału, lecz możemy zrobić tak, że i wy
zostaniecie chlebem. Wszelki mesjanizm jest naprzód nierzetelny, kłamliwy i
obliczony na niemożliwy rezonans w świadomości tych, do kogo kieruje podobne
propozycje. Żaden naród mesjanizujący i wieszczący nigdy nie został usłyszany
przez inny. Wszyscy mówili w pustkę i ułudne przemowy płynęły równocześnie z
różnych ust, nie zauważając siebie nawzajem.

Jest jeden czynnik, który sprzyja powstaniu i rozkwitowi wszelkiego mesjanizmu, każe
narodom bredzić ustami nieodpowiedzialnych pityjskich wyroczni, który na długi
czas zamienił Europę w pityjskie targowisko idei narodowych: ten czynnik to rozszczepienie
politycznego i istotnego kulturowo-gospodarczego życia narodów, rozwarstwienie
wymiaru politycznego i narodowego, w uproszczonym ujęciu – niezgodność granic
politycznych i narodowych. Lecz w cygańskim taborze etnografii nie ma miejsca
dla drapieżników, tutaj pląsa oswojony niedźwiedź, a orła uwiązano za chorą
łapę. Polityczne rozbujanie się Europy, jej niestrudzone pragnienie
przekrajania swoich granic można traktować jako kontynuację procesów geologicznych,
wstrząsów, charakterystycznych dla najmłodszego, najdelikatniejszego, najbardziej
historycznego kontynentu, czyje ciemię jeszcze nie skostniało, jak ciemiączko
dziecka. Lecz życie polityczne jest katastroficzne w swej istocie. Dusza
polityki, jej natura to katastrofa, niespodziewany uskok, zniszczenie. Dobrze
jest mieszczanom z „Fausta” na ławeczce, popalając fajkę roztrząsać tureckie
sprawy. Trzęsienie ziemi jest przyjemne z daleka, gdy nie przeraża. Jeżeli nie
słychać huku wydarzeń politycznych, dla Europy, na wskroś upolitycznionej w
swym odczuwaniu świata, to samo w sobie stanowiło wydarzenie:
Carów i ziemskich carstw pociecha – 


Umiłowana cisza,

czyli zwyczajny brak katastrofy, był postrzegany prawie namacalnie, jako swoisty
delikatny eter ciszy. Katastroficzność politycznego żywiołu sama w sobie
doprowadziła do ukształtowania się w samej głębi historycznej Europy potężnego
prądu, który obrał sobie za zadanie uśmiercenie życia politycznego jako
takiego, zniszczenie samodzielnego i katastrofalnego żywiołu politycznego,
walkę z historyczną katastrofą, gdziekolwiek i jakkolwiek się ujawni – ten prąd
wydarł się z takiej głębi, że samo jego pojawienie się wyglądało jak
katastrofa, lecz, wcale nie będąc katastroficznym w swej istocie, tylko przez
nieporozumienie mogło zostać odebrane jako nowe polityczne trzęsienie ziemi,
nowa historyczna katastrofa w szeregu innych.

Odtąd polityka umarła jako żywioł, i niech trzykrotnie będzie błogosławiony jej
żywot. Wielu jeszcze mówi w starym języku, lecz żaden kongres polityczny w
rodzaju wiedeńskich czy berlińskich już nie jest możliwy w Europie, nikt nie
będzie słuchał aktorów, zresztą sami aktorzy już nie potrafią grać. 

Więc zatrzymanie się życia politycznego Europy jako samoistnego procesu
katastroficznego, zakończonego wojną imperialistyczną, zbiegło się z ustaniem
organicznego wzrostu idei narodowych, z powszechnym rozpadem narodowości na
zwyczajne ziarno ludzkie, zboże, i teraz w głos tego zboża ludzkiego, tej –
zgodnie z obecnym niezręcznym określeniem – masy, powinniśmy się wsłuchiwać,
żeby zrozumieć, co dzieje się z nami teraz i co nam zgotuje nadchodzący dzień.

Nie w młynie historii politycznej, nie w ciężkich żarnach katastrofy zostanie ludzkie
zboże przemienione w mąkę. Teraz trzykrotnie błogosławione jest wszystko, co
nie jest polityką w starym słowa znaczeniu, błogosławiona jest ekonomia z jej
patosem powszechnego zadomowienia, błogosławiony jest kamienny topór walki
klasowej, wszystko, co jest pochłonięte wielką troską o urządzenie światowego
gospodarstwa, wszelka roztropność i gospodarność, wszelki lęk o wszechświatowe
ognisko. Dobro w znaczeniu etycznym i dobro w znaczeniu gospodarczym, tj.
całokształt sprzętów, narzędzi produkcji, powszechnego majątku zaskarbionego
mozołem tysiącleci, jest teraz jednym i tym samym.

Żaden naród już nie samookreśli się w toku walki politycznej. Niezależność polityczna
już nie czyni narodu; tylko rzucając swój wór na ten nowy młyn, na żarna tej
nowej troski, uzyskamy z powrotem czystą mąkę – naszą nową istotę narodową.

Wstyd wczorajszego mesjanizmu jeszcze pali twarze europejskich narodów, i nie znam
bardziej palącego wstydu po wszystkim, co się stało. Wszelka idea narodowa we współczesnej
Europie jest skazana na nicość, póki Europa nie odnajdzie siebie jako całości,
nie poczuje się osobowością moralną. Poza wspólną, macierzystą świadomością
europejską niemożliwa jest żadna mniejsza narodowość. Droga wyjścia z rozpadu
narodowego, ze stanu ziarna w worze do powszechnej jedności, do
międzynarodowości, prowadzi przez odrodzenie świadomości europejskiej, przez odbudowę
europejskości jako naszej większej narodowości. 

Poczucie Europy, głuche, stłumione, uciemiężone przez wojny i waśnie domowe, powraca w
obręb działających, pracujących idei. Rosja przechowała to poczucie dla Europy
skrycie i żarliwie, rozpalała ten ogień zawczasu, jak gdyby niepokojąc się, że
może zgasnąć. Przypomnijmy Hercena, nie jego poglądy, lecz jego europejską
zaradność, gospodarność – wędrował przez państwa Zachodu jak gospodarz po
ogromnych rodzimych włościach. Przypomnijmy stosunek Karamzina i Tiutczewa do
ziemi Zachodu, do europejskiej gleby. I ten pierwszy, i ten drugi najsilniej
czuli glebę Europy tam, gdzie ona wybrzuszyła się górami, gdzie przechowuje
żywą pamięć o katastrofie geologicznej. Tutaj, w Szwajcarii, Karamzin przelał sentymentalne
łzy rosyjskiego podróżnika. Alpom poświęcone są najlepsze wiersze Tiutczewa.
Zupełnie swoiście na wskroś uduchowiony stosunek rosyjskiego poety do
geologicznej wybujałości alpejskiego pasma górskiego można wytłumaczyć właśnie
tym, że tutaj bujna geologiczna katastrofa podniosła w mocne pasma gór jego
rodzimą ziemię historyczną, ziemię, która niesie Rzym i sobór świętego Pawła,
ziemię, która niosła Kanta i Goethego, i dlatego tutaj
coś świątecznego się unosi,


jak niedzielna cisza.

Tak europejskie wiersze Tiutczewa są uduchowione historycznym poczuciem
europejskiej gleby, i podwójną tiarą są dla poety zwieńczone europejskie
Himalaje.




W dzisiejszej Europie nie ma i nie powinno być żadnej wielkości, ani tiar, ani
koron, ani majestatycznych idei, przypominających masywne tiary. Gdzie podziało
się to wszystko, cała masa litego złota historycznych kształtów idei? Wróciło
do stanu stopu, do płynnej złotej magmy, nie przepadło; a to, co rości sobie
prawo do wielkości, jest podróbką, butaforią, papier-mache. Trzeba spojrzeć
trzeźwo: dzisiejsza Europa to ogromny spichlerz ludzkiego zboża,
najprawdziwszego ludzkiego zboża, i wór z ziarnem jest teraz bardziej
monumentalny od gotyku. Lecz każde ziarno przechowuje pamięć o pewnym dawnym
helleńskim micie o tym, jak Jupiter zamienił się w zwykłego byka, żeby na swym
szerokim grzbiecie, ciężko parskając, z różową pianą zmęczenia na pysku,
przenieść przez ziemskie wody drogocenny ciężar – delikatną Europę, a ona
wątłymi rękoma trzymała się krzepkiej kwadratowej szyi.

Osip Mandelsztam, Петербургские строфы / Petersburskie strofy

Nikołajowi Gumilowowi

Nad żółcią tynków urzędowych gmachów

Długo się wzbijał mętny wir zawiei,

Znów prawnik wsiada do sań, i z zamachem

Szerokim opatula się szynelem.

  

Zimują statki. Po słonecznej stronie

Kajuty gruba szyba rozgorzała.

I monstrualna, jak pancernik w stoczni,

Ojczyzna odpoczywa, ociężała.

Nad Newą są z pół świata ambasady,

Admiralicja, blask słoneczny, bezgłos!

I państwa sztywna purpurowa szata

Jest niczym zgrzebna włosiennica biedna.

Ciężkie jest brzemię snoba na północy –

Ach, ten odwieczny Onegina spleen;

A na Senackim placu śnieżne kopce,

Chłodek bagnetu i ogniska dym...

Jolki czerpały wodę. Morskie mewy

Robiły najście na konopny skład,

Gdzie krążą tylko chłopi jak z opery,

Sprzedając bułki albo pitny miód.

Automobilów kawalkada we mgle

Zanika; samolubny, skromny piechur –

Dziwak Eugeniusz –wstydzi się swej biedy,

Wdycha benzynę i na los narzeka.

***

          Н. Гумилеву

Над желтизной правительственных зданий

Кружилась долго мутная метель,

И правовед опять садится в сани,

Широким жестом запахнув шинель.

Зимуют пароходы. На припеке

Зажглось каюты толстое стекло.

Чудовищна, как броненосец в доке,--

Россия отдыхает тяжело.

А над Невой -- посольства полумира,

Адмиралтейство, солнце, тишина!

И государства жесткая порфира,

Как власяница грубая, бедна.

Тяжка обуза северного сноба --

Онегина старинная тоска;

На площади Сената -- вал сугроба,

Дымок костра и холодок штыка...

Черпали воду ялики, и чайки

Морские посещали склад пеньки,

Где, продавая сбитень или сайки,

Лишь оперные бродят мужики.

Летит в туман моторов вереница;

Самолюбивый, скромный пешеход --

Чудак Евгений -- бедности стыдится,

Бензин вдыхает и судьбу клянет!

Январь 1913, 1927

Już niejednikrotnie miałam okazję przekonać się, że Mandelsztam w swoich wierszach jest bardzo precyzyjny, ale za każdym razem na nowo mnie to uderza. W tym wierszu przed czytelnikiem stopniowo wyłania się, jak ze mgły, plac Senacki w Petersburgu. Pierwsza wskazówka to "zółć urzędowych gmachów", w trzeciej strofie pojawia się Newa i Admiralicja, w czwartej plac został nazwany i pada nazwisko puszkinowskiego bohatera - Oniegin. Idąc puszkinowskim tropem, nietrudno rozpoznać drugiego bohatera - Eugeniusza z ostatniej strofy. Oczywiście, nie jest to Oniegin, tylko obłąkany protagonista poematu Puszkina "Jeździec miedziany", którego wszędzie prześladował tytułowy jeździec, czyli pomnik Piotra I, stojący na placu Senackim - tak Mandelsztam zamyka opis placu odwołaniem do jego najbardziej rozpoznawalnego elementu, który materializuje się w świadomości czytelnika, nie nazwany, ale namacalnie obecny. 

W eseju "Słowo i kultura" Mandelsztam pisał: 

"Pisz wiersze pozbawione obrazów, jeżeli potrafisz, jeżeli będziesz umiał. Ślepy pozna najmilszą twarz ledwo dotykając jej widomymi palcami, i łzy radości, prawdziwej radości rozpoznawania, trysną z jego oczu po długiej rozłące. Wiersz żyje wewnętrznym obrazem, tym brzmiącym zlepkiem formy, który poprzedza napisany wiersz. Nie ma jeszcze ani jednego słowa, a wiersz już brzmi. To brzmi wewnętrzny obraz, którego dotyka słuch poety." 

Osip Mandelsztam, И Шуберт на воде, и Моцарт в птичьем гаме.../ Schubert nad wodą, Mozart w ptasim zgiełku...

Z cyklu Ośmiowiersze

Schubert nad wodą, Mozart w ptasim zgiełku,
Goethe, gwiżdżący na kręconej ścieżce,
Hamlet, myślący krokiem, pełnym lęku
Wierzyli tłumom i liczyli tłumu tętno.
Być może, szept się zrodził przed wargami
I w bezdrzewności już krążyły liście,
Ci, komu doświadczenie poświęcamy,
Przed doświadczeniem swe nabyli rysy.

***

И Шуберт на воде, и Моцарт в птичьем гаме,
И Гёте, свищущий на вьющейся тропе,
И Гамлет, мысливший пугливыми шагами,
Считали пульс толпы и верили толпе.
Быть может, прежде губ уже родился шопот
И в бездревесности кружилися листы,
И те, кому мы посвящаем опыт,
До опыта приобрели черты.

1934 г.

Osip Mandelsztam, О временах простых и грубых.../ O czasach prostych i siermiężnych...

O czasach prostych i siermiężnych
Stuk kopyt końskich opowiada.
Dozorcy w swoich futrach ciężkich
Na twardych ławkach śpią drewnianych.

Do wrót żelaznych kołatanie - 
Portier, leniwy po cesarsku
Wstał i zwierzęcym swym ziewaniem
Twój obraz, Scycie, mnie ukazał.

Kiedy z chwiejącą się miłością,
Mieszając w pieśniach śnieg i Rzym,
Owidiusz woli zaprzęg głosił
W pochodzie wozów barbarzyńskich.


***

О временах простых и грубых
Копыта конские твердят.
И дворники в тяжелых шубах
На деревянных лавках спят.

На стук в железные ворота
Привратник, царственно-ленив,
Встал, и звериная зевота
Напомнила твой образ, скиф!

Когда с дряхлеющей любовью
Мешая в песнях Рим и снег,
Овидий пел арбу воловью
В походе варварских телег.

1914

Osip Mandelsztam, Раковина / Muszla

Być może, tobie niepotrzebny
Ja jestem, nocy; z świata toni
Jak muszla, co nie skrywa perły,
Na brzeg zostałem wyrzucony.

Ty obojętnie fale pienisz
I tak nieustępliwie śpiewasz,
Lecz ty polubisz, ty docenisz
Kłamstwo tej muszli niepotrzebnej.

Przy niej na piasku się położysz
I ją okryjesz swoją szatą
I z nią nierozerwalnie zwiążesz
Ogromny dzwon twych prądów zwartych.

I ściany muszli delikatnej,
Jak dom wyludnionego serca,
Napełnisz szeptem swojej piany
i jeszcze wiatrem, mgłą i deszczem...

***
Быть может, я тебе не нужен,
Ночь; из пучины мировой,
Как раковина без жемчужин,
Я выброшен на берег твой.

Ты равнодушно волны пенишь
И несговорчиво поешь;
Но ты полюбишь, ты оценишь
Ненужной раковины ложь.

Ты на песок с ней рядом ляжешь,
Оденешь ризую своей,
Ты неразрывно с нею свяжешь
Огромный колокол зыбей;

И хрупой раковины стены,
Как нежилого сердца дом,
Наполнишь шепотами пены,
Туманом, ветром и дождем...

1911

Osip Mandelsztam, Silentium

Nie, jeszcze się nie narodziła,

Jest nadal słowem i muzyką,

Dlatego wszystko, co jest żywe,

Nierozerwalna więź złączyła.

Równy jest oddech piersi morza,

Lecz dzień jest jak szaleniec jasny.

I blade bzy łagodnej piany

W naczyniu czarno-lazurowym.

Niech moje usta znów napełnia

Pierwotnie dana im niemota

Jak kryształowo brzmiąca nuta,

Co czysta jest od urodzenia.

Pozostań, Afrodyto, pianą,

Ty do muzyki, słowo, wracaj,

I serce, ty się serca zawstydź,

Co z życia źródłem jest zjednane.

***

Она еще не родилась,

Она и музыка и слово

И потому всего живого

Ненарушаемая связь.

 Спокойно дышат моря груди,

Но, как безумный, светел день.

И пены бледная сирень

В черно-лазоревом сосуде.

 Да обретут мои уста

Первоначальную немоту,

Как кристаллическую ноту,

Что от рождения чиста!

                                                                                

Останься пеной, Афродита,

И, слово, в музыку вернись,

И, сердце, сердца устыдись,

С первоосновой жизни слито!

1910, 1935

Osip Mandelsztam, Слух чуткий парус напрягает... / Słuch wyczulony żagiel pręży...

Słuch wyczulony żagiel pręży,

Pustka w spojrzeniu tkwi rozwartym,

I ciszę niczym toń przemierza

Bezdźwięczny chór północnych ptaków.

Jestem tak biedny jak przyroda,

I jak niebiosa jestem prosty

I wolność moja jest ułudą

Jak te północnych ptaków głosy.

Widzę, jak księżyc lśni nieżywy,

I niebo martwe niczym płótno,

Twój świat dziwaczny, chorobliwy

Milcząco akceptuję, pustko!

***

Слух чуткий парус напрягает,
Расширенный пустеет взор,
И тишину переплывает 
Полночных птиц незвучный хор.

Я так же беден, как природа,
И так же прост, как небеса,
И призрачна моя свобода,
Как птиц полночных голоса.

Я вижу месяц бездыханный
И небо мертвенней холста;
Твой мир, болезненный и странный,
Я принимаю, пустота!

1910, 1922 (?)

Osip Mandelsztam, Bezsenność, Homer...

Bezsenność, Homer, żagle pełne wiatru.

Okrętów spis przebyłem do połowy.

Ów długi wylęg, co z głośnym klangorem,

rozpostarł kiedyś skrzydła nad Helladą.

Jak klucz żurawi ku nieznanym krajom –

laur boskiej piany na królewskich  głowach -

dokąd płyniecie? Gdyby nie ten powab

Heleny, cóż po Troi wam,  Achajom?

Morze i Homer wprawieni w ruch miłością -

kogo mam słuchać? Oto zamilkł Homer

i morze czarne szumi wierszem do mnie

i z ciężkim grzmotem  podchodzi pod pościel.